رپورٹ: ڈاکٹر سعدیہ کمال

پاکستان تحریک انصاف دی حکومت ورثہ اچ ملیے اوکھے اقتصادی حالات توں نبڑݨ سانڳے اتے وگڑی ہوئی معیشت دی بحالی کیتے ٹھوس اتےپائیداربنیاداں تےاقدامات کیتن جیندی وجہ توں قومی معیشت بحالی دی راہ تے ٹر پئی اے،کویڈ19 دی عالمگیروبا دے باوجود حالیہ ڈیٹا معیشت دی مضبوطی،پھیلاو اتے بحالی دے مرحلہ دی نشاندہی کریندا پئے۔      جاری مالی سال وچال  قومی معیشت دے حوالے نال سارے اشاریے مثبت ہن، باہرلے ملکاں اچ وصݨ آلے پاکستانیاں ولوں ترسیلات زر اچ  26.5 فیصد براہ راست غیرملکی سرمایہ کاری اچ 9.1 فیصد اتے ٹیکس کھٹا کرنڑ اچ 4.5 فیصد ودھارا ڈیکھݨ اچ آیا ملکی تاریخ اچ پہلی واری پرائمری بیلنس 258 ارب روپے ودھ گئے۔       سال 2018 اچ حکومت کوں مشکل اقتصادی حالات اتےمعیشت ورثہ اچ ملی، معاشی مشکلات اتے حددرجہ ودھدے ہوئے حکومتی اخراجات تےقابو پاوݨ سانگے حکومت سخت مالیاتی نظم وضبظ ݙکھائے، محصولات اچ ودھاراکیتا ڳئے، مارکیٹ دی حرکیات تے مبنی ایکسچینج ریٹ متعارف کرایاڳئے، ٹیکساں اچ وڈی چھوٹ اتےاستثنیٰ مکائن، ڄڈاں جو درآمدات دی حوصلہ شکنی کیتی ڳئی جیندے نال پاکستان مالیاتی اتے حسابات جاریہ دے خساریاں تے قابوپاونڑ اچ بہوں چنگی بہتری ݙکھائی، پہلی واری پرائمری بیلنس وادھو تھئے جیندی ماضی اچ  مثال نی  ملدی۔      کوویڈ 19دی عالمگیروبا توں پہلے سارے  معاشی اشاریے نشابر چنڳئی ݙیکھندے پین، کرونا دے دوران حکومت  سمارٹ لاک ڈاون دی پالیسی اختیار کیتی جیندا مقصدوباء دے کھنڈݨ کوں روکنݨ اتے نال ای نال معیشت کوں فعال اتے متحرک رکھݨ ہا،سمارٹ لاک ڈاون دی پالیسی دے تحت بعض کاروباری شعبیاں کوں کھولا گیا جڈاں جو کجھ کوں محدود پیمانے تے جاری رکھݨ دی اجازت ڈتی ڳئی اے تاں جو  این اوکھے ویلھے وبا دے مضراثرات کوں گھٹ توں گھٹ کیتا ونج سڳے۔ حکومت معاشی بحالی دے عمل کوں تکھا کرنڑ سانگے زراعت اتےتعمیرات دے شعبیاں  کوں سہولیات ڈیوݨ کیتے کئی اقدامات کیتن۔ وزیراعظم عمران خان زرعی شعبہ کیتے 24 ارب روپے دے پیکج دی منظوری ݙتی اے تاں جو کساناں کوں گھٹ مل تے زرعی مداخل دی فراہمی ممکن تھی سگے ۔ چھوٹے اتے درمیانہ درجے دے کاروبار(ایس ایم ایز) کوں  کیش دے مسئلے اتے بے روزگاری توں بچاوݨ کیتے ریلیف پیکج ݙتے۔ حکومت ڈیہاڑی دار مزدور ہک کروڑ50 لکھ ٹبراں کوں 12 ہزار روپے، ہک ٹبر دی نقدامداد ڈیوݨ کیتے “احساس ایمرجنسی کیش پروگرام” شروع کیتے اتے ایندے کیتے 144 ارب روپے رکھیے ڳین۔         مالی سال دی پہلی سہ ماہی اچ قومی معیشت دے حوالہ نال اشاریے مثبت رہین۔ بیرون ممالک مقیم پاکستانیاں ولوں ترسیلات زراچ 26.5 فیصد ،براہ راست غیرملکی سرمایہ کاری اچ 9.1 فیصد اتے ٹیکس کھٹاکرنڑ اچ 4.5 فیصد ودھارا ڈیکھنڑ اچ آیا۔پرائمری بیلنس 258 ارب روپے فاضل تھی گیا۔ حکومت دی ویلھے تے اتے دانشمندانہ پالیسیاں دی وجہ  توں وڈی صنعتاں دی پیداوار(ایل ایس ایم) اچ 4.8 فیصد اتےسیمنٹ دی پیداواراچ  20 فیصد وھادرا تھیا، سیمنٹ دی 100 فیصد پیداواری استعداد حاصل کیتی گئی، ایویں ای جولائی توں اکتوبر2020 تئیں کاراں ،موٹرسائیکلاں اتےٹریکٹراں دی فروخت اچ بہوں ودھارا تھئے ۔ کویڈ19 دی عالمگیروبا دے باوجود حالیہ ڈیٹامعیشت دی مضبوطی،پھیلاو اتے بحالی دے مرحلہ دی نشاندہی کریندے۔حکومت نجی شعبہ دی معاونت تے پکا یقین رکھدی اے اتے ایں  شعبے کوں معاشی ترقی دا انجن سمجھدی اے، حکومت جامع اتے پائیدار ودھوتری کیتے ادارہ جاتی استعداد ودھاوݨ چاہندی اے، کریڈٹ ریٹنگ دے بین الاقوامی ادارہ موڈیز اگست 2020 اچ پاکستان دی معاشی درجہ بندی کوں”مستحکم“ قرارڈتا ہا۔ حکومت غیرملکی سرمایہ کاری دے شعبے اچ  آزادانہ پالیسی متعارف کرائی اے ، کاروباراچ آسانیاں سانگے کئی اقدامات چاتے گئین ۔ کاروباراچ آسانیاں دے حوالہ اچ  بین الاقوامی انڈیکس (ای اوبی ڈی) اچ  2018 اچ پاکستان دی پوزیشن 147 ، 2019 اچ 136 اتےسال 2020 اچ 108 ویں نمبر تےآگئی اے ۔ پاکستان اچ ترسیلات زر اتے راہ راست غیرملکی سرمایہ کاری اچ ودھارا تھیا اے ۔ جیندے نال پاکستان دی معیشت تےاعتمادظاہر تھیندے۔