لاہور۔4مئی(اے پی پی) پروفیسر ڈاکٹر سیدعلمدار حسین بخاری اے پی پی نال ڳالھ مہار کیتی اے اتے انہاں سائیں  مجاہد جتوئی تساں جھئیں فرید شناس ایں درویش مرتبہ فریدی دیوان “آکھ غلام فرید،، بارے تے خواجہ ہوریں دیاں کافیاں دے فنی محاسن بارے آکھے جو خواجہ غلام فرید دی شاعری دے موضوعات تے فکر دی تفہیم اتے وضاحت بارے ٻہوں کچھ لکھیا ڳئے۔ ایں کلام دے اردو، انگریزی ترجمے تے انھاں دے وضاحتی نوٹ تے اکثر تنقیدی مقالات ایہو منصب پورا کریندن۔ ایں سلسلے وچ مجاہد جتوئی دا کم ٻہوں متنوع تے وسیع اے۔ انھاں بیا آکھیا جو ایں درویش کوں اے لڳدے جو خواجہ غلام فرید جے اتنے سوہݨے شاعر ناں ہوندے تاں انہاں دے وسیب وچ اہمیت ہک باعمل صوفی طور خود انہاں دے آپݨیاں بزرگاں وانگوں ای ہوندی، انھاں کوں خواجہ غلام فرید انھاں دی شاعری بݨایا ۔۔۔ تصوف دے موضوعات تے فکر اتے واضح تے موثر انداز وچ لکھݨ دا بہتر وسیلہ نثر ہے۔ شاعری فکر تے موضوع توں ودھ تے بندے تے گزری واردات دا تخلیقی اظہار ہوندی اے؛ او بندہ صوفی وی تھی سڳدے عاشق وی تے انقلابی یا ول کچھ بیا وی پر او کیا آہدا پئے. توں او کیویں آہدا پئے کجھ زیادہ اہم اے ۔۔۔ خواجہ فرید عام طور تے خود آپݨی واردات عشق تے سلوک دے رستے وچ گزریاں کیفیتاں تے وارداتاں کوں تخلیق دا روپ ݙے ݙتے بالکل ایویں ای جیویں کوئی ماہر جھومری جھمر دے رمز رموز نی سمجھاوݨ لڳ ویندا  بلکہ جھمر وچ رجھ ویندے ۔ جھمر کول سچی تے پوری چس چاوݨ کاݨ  یا تاں خود جھمر مارݨیں پوندی اے یاول اگر کہیں ماہر فن کار دی جھمر کوں ݙیکھ کے مزہ گھنݨیں تاں ول جھمر دے فن دے سارے رمز رموز دی پوری جاݨ سنجاݨ کر کے اوندی جھمر ڈیکھݨیں چاہی دی اے   اویں وی ایں کلاسیکی موسیقی کول پورا مزہ ایندے فنی رموز ڄانݨن آلے گھندن۔ انھاں بیا آکھیا جو خواجہ ہوریں دی جھمر دے ڈاں دی نشاندہی کرݨ دی کوشش کیتی اے نویں نقاد تے محقق شاعری دے فن کوں زیادہ بہتر طور تے سمجھ کے ڳالھ مہاڑ کوں اڳوں تے ودھیسن تاں خوشی تھیسی۔  انھاں دا آکھنڑ ہا سئیں مجاہد جتوئی وی توجہ ݙیندے پئین تے  امید اے تہاݙےاڳلے تنقیدی تحقیقی منصوبے وچ ایندی گنجائش نکلسی۔