قومی اسمبلی اچ آندے مالی سال کیتے 18 ہزار 771 ارب روپے حجم دا وفاقی بجٹ منظور

اسلام آباد۔23 جون (اے پی پی) آندے مالی سال 27-2026 دا 18 ہزار 771 ارب روپے حجم دا وفاقی بجٹ منظور کرڳھدا ڳئے، جئیں اچ اقتصادی ترقی، ٹیکس ریلیف، گھٹ آمدݨ آلے طبقیں، مہانگ تے قابو پاوݨ تے ہائوسنگ و تعمیرات، زراعت و صنعت سودھے مختلف شعبہ جات کیتے مراعات تے خصوصی توجہ ݙتی ڳئی اے۔سرکاری ملازمین دیاں تنخواہیں تے پنشن اچ 7 فیصد ودھارا کیتا ڳئے ڄݙاں جو تنخواہ دار طبقے کوں ریلیف ݙیندے ٹیکس دی شرح اچ کمی تے سرچارج کوں ختم کر ݙتا ڳئے، گھٹ توں گھٹ ماہانہ تنخواہ اچ 10 فیصد ودھارا کیتا ڳئے۔ ایف بی آر دے محصولات دا تخمینہ 15 ہزار 264 ارب روپے رکھیا ڳئے، ہائوسنگ و زراعت سودھے قومی معیشت دے مختلف شعبیں کیتے خصوصی مراعات دا اعلان کیتا ڳئے۔ سرکاری شعبے دے ترقیاتی پروگرام دا حجم ہک ہزار ارب روپے ڄݙاں جو ملکی دفاع کیتے 3 ہزار ارب روپے مختص کیتے ڳئن، 15 کروڑ توں 50 کروڑ روپے دی آمدݨ تے لاتا ڳیا سپر ٹیکس مکمل طور تے ختم کرݙتا ڳئے، بینظیر انکم سپورٹ پروگرام کیتے 838 ارب روپے مختص کیتے ڳئن۔وزیرِخزانہ سینیٹر محمد اورنگزیب قومی اسمبلی اچ مالی ٻل 2026ء دی منظوری ڳھدی ڄݙاں جو ایں اچ اپوزیشن دی طرفوں پیش کیتیاں ڳئیاں ترمیم کثرتِ نال مسترد کر ݙتیاں ڳئیاں تے وزیرِ خزانہ دی طرفوں پیش کیتی ڳئی ترمیم منظور تھئی۔ وفاقی بجٹ 27-2026ء دے تحت وزیرِاعظم ہائوسنگ فنانس سکیم دے ذریعے گھٹ تے متوسط آمدݨ آلے طبقے کوں صرف 5 فیصد مارک اپ تے قرضے دی سہولت ݙتی ویندی پئی اے۔ ای-بائیکس تے ای-رکشیں دی خریداری کیتے سبسڈی تے مبنی فنانسنگ ݙتی ویندی پئی اے۔ 7.1 ارب روپے دے تحت ملک اچ ایگری سٹوریج فنانسنگ فیسلٹی دا اجراء کیتاویسی۔بجٹ اچ ایکسپورٹ آمدݨ تے لاتا ڳیا 0.25 فیصد ایکسپورٹ ڈویلپمنٹ سرچارج کوں مکمل طور تے ختم، تے ایکسپورٹ فنانس سکیم دے تحت مارک اپ دی شرح 19 فیصد توں گھٹ کرتے 4.5 فیصد کر ݙتی ڳئی۔ ایکسپورٹ فیسلیٹیشن سکیم دے تحت سہولت دی مدت 9 مہینے توں ودھا تے 18 مہینے کر ݙتی ڳئی تاں جو برآمد کنندگان کوں کیش فلو دے مسئلیں دا سامݨا نہ کرݨا پووے۔ ایں دے علاوہ صنعتی بجلی دے نرخ گھٹ کیتے ڳئن۔ بجٹ دی ہک ٻئی اہم ترجیح آوݨ آلے سال ٹیکساں دے ٻوجھ اچ اضافے دی بجائے نفاذ تے ٹیکس کمپلائنس دے ذریعے آمدݨ ودھاوݨ اے۔بجٹ 27-2026 دی ہک اہم ترجیح نوجواناں کوں ہنرمند بݨاوݨا تے ضروری وسائل ݙیوݨ کوں یقینی بݨاوݨا اے تاں جو او اپݨے کیتے روزگار پیدا کرسڳن تے ملکی ترقی اچ حصہ پا سڳن۔ ملک دے گھٹ آمدݨ آلے طبقے کیتے بے نظیر انکم سپورٹ پروگرام دی وساطت نال وسائل دی ݙیوݨ اچ ودھارا کیتا ویندا پئے۔ ایں طرح دانش سکول نیٹ ورک کوں وی توسیع ݙتی ویندی پئی اے تاں کوئی ذہین ٻال وسائل دی کمی پاروں تعلیم حاصل کرݨ توں محروم نہ رہ ونڄے۔ بجٹ اچ خیبرپختونخوا دے نویں ضم تھئے اضلاع، گلگت بلتستان تے آزاد کشمیرکیتے وی خاطر خواہ رقم مختص کیتی ڳئی اے تاںجواتھاں وی عوامی سہولتاں ݙیوݨ کوں بہتر کیتا ونڄ سڳے۔وفاقی بجٹ اچ سرکاری شعبے دے ترقیاتی پروگرام کیتے ہک ہزار ارب روپے مختص کیتے ڳئن، ایں اچ جملہ صوبائی ترقیاتی پروگراماں کیتے 2 ہزار 224 تے ریاستی ملکیتی اداریں دی طرفوں سرمایہ کاری کیتے 451 ارب روپے شامل ہن، وفاقی ترقیاتی پروگرام دا 60 فیصد توں ودھ حصہ کلیدی شعبیں، ٹرانسپورٹ، مواصلات، آبی وسائل تے توانائی تے مرکوز اے۔ نقل و حمل تے مواصلات کیتے 365 ارب روپے، توانائی تے بجلی کیتے 116 ارب روپے مختص کیتے ڳئن، 43 آبی منصوبیں کیتے 103 ارب روپے مختص کیتے ڳئن، پائیدار شہری ترقی تے ہائوسنگ دے شعبے کیتے 54 ارب روپے مختص کیتے ڳئن، صحت کیتے 25 ارب، اعلیٰ تعلیم و سائنس و ٹیکنالوجی کیتے 46 ارب روپے، بنیادی تعلیم تے ہنر کیتے 22 ارب روپے، گورننس تے ادارہ جاتی اصلاحات کیتے 13 ارب روپے مختص کیتے ڳئن۔جائیداد دی منتقلی تے لاتے ڳئے ود ہولڈنگ ٹیکس کوں معقول بݨیندے ہوئیں فائلرز کیتے خریداری تے ٹیکس 2.5 فیصد توں 1.25 تے فروخت تے 5.5 فیصد توں گھٹ کرتے 2.75 فیصد کیتا ڳئے۔ بجٹ اچ تنخواہ دار طبقے دی آمدݨ کوں 4 سلیبز اچ تقسیم کیتا ڳئے، جیڑھے تنخواہ دار 22 توں 32 لکھ روپے دے وچال سالانہ تنخواہ گھندن انھاں تے ٹیکس دی شرح 23 فیصد توں گھٹ کرتے 20 فیصد، 32 لکھ توں 41 لکھ روپے تئیں دے وچال آمدݨ آلے تنخواہ داراں کیتے ٹیکس دی شرح 30 فیصد توں گھٹ کرتے 25 فیصد، 41 توں 56 لکھ روپے تئیں دی آمدݨ تے انکم ٹیکس دی شرح 35 فیصد توں گھٹ کرتے 29 فیصد تے 56 لکھ توں 70 لکھ روپے تئیں تنخواہ تے ٹیکس دی شرح 35 فیصد توں گھٹ کرتے 32 فیصد کیتی ڳئی اے۔ بجٹ اچ تنخواہ تے لاتے ڳئے ٹیکس دی شرح اچ کمی دے علاوہ ہک ٻیا اہم ریلیف دا قدم چیندے تنخواہ دار طبقے تے لاتا ڳیا سرچارج وی ختم کیتا ڳئے۔برآمدی شعبہ اساݙی معیشت دی نمو دی ضمانت بݨݨ آلے زرمبادلہ دے حصول دا ہک وݙا ذریعہ اے ایں ویلھے برآمدات تے ایڈوانس انکم ٹیکس دی مد اچ مجموعی طور تے 2 فیصد ٹیکس عائد ہئی جئیں کوں گھٹ کرتے 1.25 فیصد کیتا ڳئے۔ ایں دے علاوہ کریڈٹ، ڈیبٹ کارڈ دی بین الاقوامی ٹرانزیکشنز تے لاتا ڳیا ود ہولڈنگ ٹیکس گھٹ کرتے 0.5 فیصد کیتا ڳئے۔ غیر ملکی اثاثے رکھݨ تے کیپٹل ویلیو ٹیکس ختم کیتا ڳئے۔ بجٹ اچ چھوٹے دکانداراں کیتے فکس ٹیکس متعارف کرایا ڳئے۔ جئیں دے تحت 20 کروڑ روپے تئیں یا ایں توں گھٹ دی سالانہ آمدݨ تے انھاں کوں 25 ہزار روپے سالانہ ٹیکس جمع کراوݨا ہوسی، او ایں نظام دے تحت اپݨی سالانہ سیلز دا ہک فیصد ٹیکس ادا کریسن۔ سیلز ٹیکس ایکٹ اچ تھرڈ شیڈول دے دائرہ کار کوں وسعت ݙتی ڳئی اے تے ایں اچ فاسٹ موونگ کنزیومر گڈز دی کیٹگری کوں شامل کیتا ڳئے۔بجٹ اچ ݙسایا ڳیا جو ایف بی آر دے نویں ٹیکس آپریٹنگ ماڈل دے تحت نیشنل فیس لیس مرکز بݨائے ویسن جیڑھے صوابدیدی تے غیرصوابدیدی افعال کوں ہک ٻئے توں انج کرݙیسن۔ اے مرکز صوابدیدی اختیارات جیویں جو آڈٹ اسسمنٹ تے کوالٹی کنٹرول ہوسن، ٹیکس دہندہ تے ٹیکس افسروچال کہیں قسم دا رابطہ نہ تھیسی، خودکار طریقہ کار دے تحت کہیں افسرکوں کیسز تفویض کیتے ویسن۔ ہک انڄ آڈٹ یونٹ ایں دا معائنہ کریسی۔پٹرولیم بیسڈ سالونٹس جنھاں اچ سفید سپرٹ، پٹرولیم نفتھا تے منزل تارپین آئل شامل ہن، تے 80 روپے فی لیٹر فیڈرل ایکسائز ڈیوٹی لاتی ڳئی اے، اے چیزاں پٹرولیم ڈویلپمنٹ لیوی دے دائرے توں ٻاہر آندیاں ہن پر انھاں کوں تلی اچ ملاوٹ کیتے استعمال کیتا ویندے، ایں ملاوٹ پاروں ہر سال لکھاں صارفین دیاں گاݙیاں تے مشینری خراب تھیندی اے۔ درآمد کیتیاں ونڄݨ آلیں کاراں تے 2 ہزار سی سی توں 3 ہزار سی سی تئیں دیاں گاݙیاں دی ایس یو ویز تے 66 فیصد ڈیوٹی لاتی ڳئی اے۔ ایں ٹیکس دا اطلاق وݙے انڄن آلی درآمدی سی بی یو تے وی تھیسی۔ بجٹ اچ بزنس کلاس اچ غیر ملکی سفر تے لاتی ڳئی فیڈرل ایکسائز ڈیوٹی کوں ختم کیتا ڳئے، کینسر تے ٻیاں بیماریاں دیاں دوائیں دی مقامی تیاری اچ استعمال تھیوݨ آلے 100 توں ودھ اقسام دے خام مال تے کسٹم ڈیوٹی مکمل ختم کیتی ڳئی اے۔ بجٹ اچ خطے دی غیر یقینی صورتحال تے ملکی دفاع کوں ناقابلِ تسخیر بݨاوݨ کیتے دفاعی شعبے دے بجٹ اچ خاطر خواہ وھارا کیتا ڳئے۔بجٹ اچ آندے مالی سال دے دوران اقتصادی ترقی دی شرح 4 فیصد رہݨ دا امکان ظاہر کیتا ڳئے، افراطِ زردی شرح 8.2 فیصد، بجٹ خسارہ جی ڈی پی دا 3.6 فیصد ڄݙاں جو پرائمری سرپلس جی ڈی پی دا ݙو فیصد تھیسی۔ ایف بی آر دے محصولات دا تخمینہ 15 ہزار 264 ارب روپے رکھیا ڳئے جیڑھا اڄوکے مالی سال توں 17.6 فیصد زیادہ اے۔ وفاقی محصولات اچ صوبیں دا حصہ 8 ہزار 848 ارب روپے ہوسی۔ مالی سال 27-2026 کیتے فیڈرل بورڈ آف ریونیو دی طرفوں محصولات دی متوقع وصولی 15 ہزار 264 ارب روپے اے تاہم سٹرٹیجک قومی تقاضیں دے پیشِ نظر وفاقی تے صوبائی حکومتاں اچ تقسیم کیتے گھٹ توں گھٹ 13 ہزار 350 ارب روپے دی رقم محفوظ رکھی ڳئی اے۔ 15 ہزار 264 ارب روپے تئیں وصول تھیوݨ آلی رقم وفاقی حکومت کوں پاکستان دے آئین 1973 دے آرٹیکل 164 دے تحت صوبائی حکومتاں دی طرفوں گرانٹس دی صورت اچ قومی سٹرٹیجک تقاضیں دی تکمیل کیتے دستیاب ہوسی۔ اے انتظام آوݨ آلے مالی سال کیتے نافذ العمل تھیسی تے مالی سال 28-2027 تے 29-2028 اچ وفاقی تے صوبائی حکومتاں دی سانجھی مشاورت نال ایں نوعیت دی بنیاداں تے ایں دی تجدید کیتی ویسی۔وفاقی نان ٹیکس ریونیو دا ہدف 5 Carbon 336 ارب روپے رکھیا ڳئے، وفاقی حکومت دی خالص آمدݨ 11 ہزار 751 ارب روپے ڄݙاں جو اخراجات دا تخمینہ 18 ہزار 771 ارب روپے اے جئیں اچ 8 ہزار 54 ارب روپے مارک اپ دی ادائیگی کیتے مختص کیتے ڳئن۔ سرکاری شعبے دا ترقیاتی پروگرام ہک ہزار ارب روپے، وفاقی حکومت دے اخراجاتِ جاریہ دا تخمینہ 17 ہزار 495 ارب روپے رکھیا ڳئے۔ ملکی دفاع کیتے 3 ہزار ارب روپے مختص کیتے ڳئن، سول انتظامیہ دے اخراجات کیتے ہک ہزار 71 ارب روپے مختص کیتے ڳئن، پنشن دے اخراجات کیتے ہک ہزار 169 ارب روپے تے بجلی و ٻئے شعبیں اچ سبسڈی کیتے ہک ہزار 91 ارب روپے دی رقم مختص کیتی ڳئی اے۔گرانٹس دی مد اچ 2 ہزار 680 ارب مختص کیتے ڳئے ہن جیڑھے بینظیرانکم سپورٹ پروگرام، آزاد کشمیر، گلگت بلتستان تے خیبرپختونخوا دے نویں ضم تھئے اضلاع کیتے ہن۔ وزیراعظم اپݨا گھر سکیم کیتے 71 ارب روپے تے ایکسپورٹ ری فنانس سکیم دی توسیع کیتے 88 ارب روپے مختص کیتے ڳئن۔ بی آئی ایس پی کیتے 8 سو 38 ارب روپے مختص کیتے ڳئن جیڑھا اڄوکے سال توں 17 فیصد زیادہ اے، آزاد کشمیر کیتے 146 ارب روپے، گلگت بلتستان کیتے 88 ارب روپے تے خیبرپختونخوا دے نویں ضم تھئے اضلاع کیتے 95 ارب روپے مختص کیتے ڳئن۔